Een eenrichtingsroute, en de dingen waarvoor het de moeite waard is te stoppen
Wat te zien binnen in het Dogenpaleis
De route loopt in één richting met weinig mogelijkheid om terug te gaan, dus weten wat er komt — en wat gemakkelijk voorbijgelopen wordt — maakt een echt verschil. Dit is de wandeling in volgorde.
Boek je toegang tot het Dogenpaleis ↗Voordat je naar binnen gaat: de gevel
Besteed vijf minuten buiten op de Piazzetta aan omhoogkijken. Lees het gebouw van boven naar beneden: gesloten marmeren muur, dan de loggia van eenenzeventig zuilen met zijn band van vierpassen, dan de arcade op de begane grond. Kijk vervolgens naar de twee hoekkapitelen — ze dragen gebeeldhouwde scènes, waaronder de dronkenschap van Noach op de hoek het dichtst bij de brug, geplaatst zodat het gebouw van de Republiek zelf een morele les bood aan iedereen die vanaf het water naderde.
De binnenplaats en de Scala dei Giganti
De Scala dei Giganti, met Sansovino's kolossale Mars en Neptunus bovenaan, die de Venetiaanse heerschappij over land en zee vertegenwoordigen. Bovenaan de trap werden de doges gekroond. Marin Falier, de doge wiens portret later werd weggeschilderd, werd op dezelfde treden onthoofd.
De Scala d'Oro
Kijk omhoog. Het tongewelf van de Scala d'Oro is een reliëf in wit stucwerk, verguld met 24-karaats goud, en het stucwerk is minstens zo goed als het goud. Het was de weg die ambassadeurs aflegden naar hun audiëntie, en het deed zijn werk goed.
De Vertrekken van de Doge
Ingetogen, van huiselijke schaal, en makkelijk om haastig door te lopen op weg naar de staatsievertrekken. De moeite van het vertragen waard: de schoorsteenmantels, en het besef hoe bescheiden het staatshoofd eigenlijk leefde. Hij richtte deze kamers zelf in en zijn familie moest ze binnen enkele dagen na zijn dood weer leeghalen.
Het Anticollegio
Een kleine wachtkamer waar buitenlandse delegaties werden geparkeerd voor hun audiëntie, en — met opzet — een van de meest spectaculaire zalen van het gebouw. Vier Tintoretto's en Veronese's Roof van Europa. De Republiek wilde dat ambassadeurs hun wachttijd doorbrachten onder de indruk raken.
Het Collegio en de Senaat
De zaal van het uitvoerend comité en de Senaatszaal. Het plafond van Veronese in het Collegio behoort tot zijn beste werk. In beide zalen is de boodschap dezelfde, en het loont om die te lezen in plaats van alleen te bewonderen: Venetië als rechtvaardig, wijs, door de hemel beschermd, gelijk aan elke monarchie.
De Raad van Tien en de leeuwenmuil
De zaal van het veiligheidscomité dat de Republiek zijn reputatie van ondoorzichtige en doeltreffende repressie bezorgde. Ergens op dit stuk kom je langs een Bocca di Leone, een gebeeldhouwde marmeren gleuf voor anonieme aanklachten. Ze is klein, makkelijk te missen, en vertelt meer over hoe Venetië werd bestuurd dan welk plafond dan ook.
Het wapenmagazijn
Verschillende zalen met wapens en wapenrustingen, waaronder stukken buitgemaakt bij Lepanto. Vaak snel doorgelopen. De moeite van een paar minuten waard, al is het maar voor het formaat van de kruisbogen.
De Grote Raadszaal
Het hoogtepunt van de route, en de reden om nog wat energie achter de hand te houden. Drieënvijftig meter lang zonder zuilen; hier vergaderden tot tweeduizend patriciërs. Het Paradijs van Tintoretto vult de eindwand achter de troon. Gun jezelf de tijd om er middenin stil te blijven staan voordat je verdergaat.
Het zwarte paneel
Bovenlangs de Grote Raadszaal loopt een fries met portretten van de doges. Eén ervan, aan de noordkant, is een zwart geschilderde sluier met een inschrift in plaats van een gezicht: Marin Falier, doge in 1354, in 1355 terechtgesteld wegens samenzwering tegen de grondwet. De Republiek koos ervoor de uitwissing vast te leggen in plaats van te verbergen. Het is het meest veelzeggende object in het hele paleis, en de meeste bezoekers lopen er zonder het op te merken voorbij.
De Brug der Zuchten
Je steekt de brug over, in beide richtingen. Temper je verwachtingen: het is een smalle, gesloten gang met twee kleine stenen tralievensters, en het uitzicht op Venetië daardoorheen is maar een sprankje. De brug is iets om van buitenaf te bekijken, vanaf de Ponte della Paglia — maar erdoorheen lopen is het draaipunt van de route, van bestuur naar gevangenschap in ongeveer vijftien passen.
De Prigioni Nuove
Stenen gangen en cellen aan de overkant van het kanaal, met op sommige plekken nog graffiti van gevangenen op de muren. Koel, schemerig en een zeer doelbewust contrast met alles wat je net hebt doorlopen. Dat is precies het punt van de eenrichtingsroute.
Wat je niet ziet met het standaardticket
De Piombi-cellen onder het loden dak, van waaruit Casanova in 1756 ontsnapte; de Pozzi op waterniveau; de folterkamer; en de administratieve achterkamers. Dit alles hoort bij de aparte rondleiding Itinerari Segreti, die een ander ticket is en van tevoren uitverkocht raakt.
Op weg naar buiten
Het ticket dekt ook het Correr, het Archeologisch Museum en de Bibliotheca Marciana aan het andere uiteinde van het plein. Heb je nog wat energie over, dan is de hoofdzaal van de Marciana een wandeling van twintig minuten, en een heel rustige twintig minuten.